A­dragandi lř­veldisstofnunnar: Lř­veldisvefur
Ţttu hÚr til a­ sko­a myndskei­

A­dragandi


┴ri­ 1830 er oft tali­ marka upphaf sjßlfstŠ­isbarßttu ═slendinga, en ■ß haf­i ═sland veri­ Ý konungssambandi vi­ Noreg og sÝ­ar Danm÷rku frß ■vÝ a­ go­aveldi­ lei­ undir lok ßri­ 1262. Um Evrˇpu bßrust n˙ straumar byltingar og upplřsingarstefnunnar, lř­rŠ­isvakning ßtti sÚr sta­. ═slendingar Ý Danm÷rku kynntust ■essum nřju hugmyndum og fluttu bo­skapinn heim. ┴ri­ 1851 var efnt til ■jˇ­fundar Ý ReykjavÝk um st÷­u ═slands innan Danaveldis. ═slensku fulltr˙arnir settu fram kr÷fur um aukna sjßlfstjˇrn en ■egar fulltr˙ar Dana h÷fnu­u ■eim mˇtmŠltu Jˇn Sigur­sson og menn hans og var fundurinn leystur upp.

┴ri­ 1874 hÚldu ═slendingar upp ß 1000 ßra afmŠli ═slandsbygg­ar. Vi­ ■a­ tŠkifŠri fŠr­i konungur ■jˇ­inni stjˇrnarskrß um sÚrst÷k mßlefni ═slands. Al■ingi, sem haf­i komi­ fyrst saman Ý ReykjavÝk ßri­ 1845, fÚkk aukinn l÷ggjafarrÚtt en Š­sta vald ß ═slandi var n˙ Ý h÷ndum landsh÷f­ingja. RÚttindi Al■ingis voru enn aukin ßri­ 1904, en ■ß var­ l÷ggjafarvald og framkvŠmdavald Ý sÚrmßlum ═slands allt innlent. Var Hannes Hafstein skipa­ur fyrsti Ýslenski rß­herrann.

┴ri­ 1918 var­ ═sland frjßlst og fullvalda rÝki Ý konungssambandi vi­ Danm÷rku. SamkvŠmt sambandslagasamningnum gßtu danska RÝkis■ingi­ e­a Al■ingi fellt hann ˙r gildi a­ 25 ßrum li­num. Hernßm Danmerkur 9. aprÝl 1940 var­ til ■ess a­ ═slendingar tˇku konungsvald og utanrÝkismßl a­ fullu Ý eigin hendur og ßri sÝ­ar var komi­ ß fˇt embŠtti rÝkisstjˇra ═slands. ┴ ■essum tÝma komst sambandsmßli­ til umrŠ­u hÚr ß landi og var takmarka­ur vilji fyrir a­ vi­halda konungssambandinu vi­ Dani. Hins vegar deildu menn um ■a­ me­ hva­a hŠtti skyldi standa a­ sambandsslitunum. ═ ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu Ý maÝmßnu­i 1944 studdi yfirgnŠfandi meirihluti ═slendinga einhli­a afnßm sambandslagasamningsins og nřja stjˇrnarskrß Ýslenska lř­veldisins.

Mynd: Konungskoman ßri­ 1874. Ljˇsmynd Sigf˙s Eymundsson.




Ůjˇ­aratkvŠ­a-
grei­slan
28.8K e­a 56K
┌r kvikmyndinni Stofnun lř­veldis ß ═slandi


Konungsvald til ═slendinga
Hermann Jˇnasson forsŠtisrß­herra, 10. aprÝl 1940

╔g vil giftast
SoffÝa Karlsdˇttir syngur me­ hljˇmsveit Bjarna B÷­varssonar

Sambandsslit vi­ Dani
Bj÷rn ١r­arson forsŠtisrß­herra, 1. nˇvember 1943

Fullveldi Ý aldarfjˇr­ung
Sveinn Bj÷rnsson rÝkisstjˇri, 1. desember 1943


Sambandsmßl Ý RÝkis˙tvarpinu
┌r ritinu ┌tvarp ReykjavÝk eftir Gunnar Stefßnsson

ę RÝkis˙tvarpi­-menningardeild / Ljˇsmyndasafn ReykjavÝkur / Kvikmyndasafn ═slands 1998