Í   ÚTVARPI


Útvarpslestur 1944 til 2009
Listi yfir lesara

Gunnar Stefánsson
Gunnar Stefánsson las
Passíusálmana á Rás 1 2007.

Eftirminnilegur Passíusálmalestur
Andrés Björnsson, fv. útvarpsstjóri í útvarpsviđtali viđ Hjört Pálsson áriđ 1986


Passíusálmalestur í rúma hálfa öld

Áriđ 1944 var upp tekinn sá siđur hjá Ríkisútvarpinu ađ lesa Passíusálma Hallgríms Péturssonar alla á föstunni. Frumkvćđi ađ ţessum lestri mun Magnús Jónsson prófessor og formađur útvarpsráđs hafa átt, en hann vann á ţessum tíma ađ hinu viđamikla verki sínu Hallgrímur Pétursson, ćvi og starf. Fyrstur til ađ lesa sálmana var Sigurbjörn Einarsson, dósent viđ guđfrćđideild háskólans og síđar biskup Íslands. Svo segir í ćvisögu hans, sem Sigurđur A. Magnússon skráđi:

Sigurbjörn varđ ađ fara á hverju kvöldi um tíuleytiđ niđrí Landsímahús viđ Austurvöll og lesa sálm dagsins. Ţá var ekki um annađ ađ rćđa en beinar útsendingar. [...] Vissulega var rennt blint í sjóinn međ, hvađa undirtektir ţetta nýmćli fengi, en svo fór ađ viđbrögđ almennings urđu ákaflega jákvćđ. Telur Sigurbjörn sig varla hafa fengiđ ađrar eins ţakkir fyrir neitt sem hann hefur gert um ćvina einsog ţennan lestur. Útvarpiđ skipti miklu máli á ţeim árum og menn hlustuđu vel, líka á Passíusálmana, enda sat heimilisguđrćkni fyrri tíđar í fjölda manns og lesturinn vakti minningar um góđan siđ sem lent hafđi í glatkistunni.

Áriđ 1945 las séra Friđrik Hallgrímsson, fyrrum útvarpsráđsmađur, sálmana en 1946 las Sigurbjörn ţá í annađ sinn og ţriđja sinn 1950. Hefur enginn lesiđ sálmana svo oft í útvarpi.

Framan af var algengt ađ prestlćrđir menn lćsu sálmana en á ţví eru ţó ýmsar undantekningar, einkum hin síđari ár. Frćđimennirnir Jón Helgason, Sigurđur Nordal, Óskar Halldórsson og Sverrir Kristjánsson lásu til dćmis sálmana međ stuttu millibili á árunum 1969-1975 og áriđ 1985 las Halldór Kiljan Laxness sálmana.  Valbjörg Kristmundsdóttir var fyrst kvenna til ađ lesa sálmana í útvarp áriđ 1974. Fyrsti leikarinn sem tók ađ sér ţetta verkefni var Ţorsteinn Ö. Stephensen áriđ 1976. Dóttir hans, Ingibjörg Stephensen, var önnur konan sem las sálmana áriđ 1981 en ţess má geta ađ Svanhildur Óskarsdóttir, sem las sálmana 1998, er dóttir Óskars Halldórssonar sem las ţá áriđ 1972. Áriđ 2000 las biskup Íslands, Herra Karl Sigurbjörnsson sálmana og var ţađ í fyrsta skipti sem starfandi biskup las ţá.


Útvarpslestur 1944-2006

Hér fyrir neđan er listi yfir ţá sem lesiđ hafa sálmana; hafi flutningur varđveist í heilu lagi hjá Ríkisútvarpinu eru tvćr stjörnur viđ nafn lesara, en ein ef flutningur er varđveittur ađ hluta. Listann vann Ólafur Pálmason fyrir útgáfu Landsbókasafns Íslands - Háskólabókasafns (1996) sem hluta af rannsókn sinni á bókfrćđi Passíusálmanna. Viđbćtur viđ lista: Menningardeild Útvarpsins.
Hćgt er ađ hlýđa á sýnishorn eldri lestra, tvö frá hverjum áratug fram til 1990, og eru nöfn viđkomandi lesara merkt sérstaklega:
.

1944 Séra Sigurbjörn Einarsson

1945 Séra Friđrik Hallgrímsson

1946 Séra Sigurbjörn Einarsson*

1947 Andrés Björnsson cand. mag.*

1948 Séra Árni Sigurđsson (sálmarnir lesnir ađ morgni dags)

1949 Emil Björnsson cand. theol. og Kristján Róbertsson stud. theol. (sinn daginn hvor)

1950 Séra Sigurbjörn Einarsson

1951 Séra Kristinn Stefánsson

1952 Magnús Guđmundsson frá Skörđum

1953 Séra Jón Skagan

1954 Ari Stefánsson međhjálpari

1955 Séra Jón M. Guđjónsson

1956 Séra Eiríkur Helgason*

1957 Magnús Guđmundsson frá Skörđum

1958 Ólafur Ólafsson kristnibođi

1959 Stefán Sigurđsson kennari*

1960 Séra Sigurđur Pálsson

1961 Séra Ţorsteinn L. Jónsson**

1962 Séra Sigurđur Stefánsson vígslubiskup*

1963 Séra Bjarni Sigurđsson

1964 Séra Sigurjón Guđjónsson*

1965 Séra Erlendur Sigmundsson*

1966 Baldur Pálmason dagskrárfulltrúi

1967 Séra Jón Guđnason

1968 Séra Páll Pálsson*

1969 Jón Helgason prófessor**

1970 Vilhjálmur Ţ. Gíslason útvarpsstjóri*

1971 Sigurđur Nordal prófessor**

1972 Óskar Halldórsson lektor*

1973 Séra Ólafur Skúlason

1974 Valbjörg Kristmundsdóttir á Akranesi**

1975 Sverrir Kristjánsson sagnfrćđingur**

1976 Ţorsteinn Ö. Stephensen leikari**

1977 Sigurkarl Stefánsson yfirkennari*

1978 25 guđfrćđinemar

1979 Séra Ţorsteinn Björnsson*

1980 Árni Kristjánsson píanóleikari**

1981 Ingibjörg Stephensen leikkona**

1982 Séra Sigurđur H. Guđmundsson**

1983 Kristinn Hallsson óperusöngvari*

1984 Gunnar J. Möller hrl.

1985 Halldór Laxness rithöfundur**

1986 Herdís Ţorvaldsdóttir leikkona

1987 Andrés Björnsson útvarpsstjóri**

1988 Séra Heimir Steinsson*

1989 Guđrún Ćgisdóttir kennari*

1990 Ingólfur Möller skipstjóri**

1991 Ingibjörg Haraldsdóttir rithöfundur*

1992 Séra Bolli Gústavsson vígslubiskup**

1993 Helga Bachman leikkona*

1994 Séra Sigfús J. Árnason**

1995 Ţorleifur Hauksson cand. mag.**

1996 Gísli Jónsson menntaskólakennari**

1997 Frú Vigdís Finnbogadóttir fv. forseti Íslands**

1998 Svanhildur Óskarsdóttir cand. mag.**

1999 Ţorsteinn frá Hamri**

2000 Herra Karl Sigurbjörnsson biskup Íslands**

2001 Séra Auđur Eir Vilhjálmsdóttir

2002 Hjörtur Pálsson cand. mag.

2003 Séra Jóna Hrönn Bolladóttir

2004 Pétur Gunnarsson rithöfundur

2005 Karl Guðmundsson leikari

2006 Dr. Margrét Eggertsdóttir

2007 Gunnar Stefánsson útvarpsmađur

2008 Séra Ólafur Hallgrímsson

2009 Silja Ađalsteinsdóttir cand. mag.

2010 Lestur úr safni útvarpins.

1. – 5. sálmur: Andrés Björnsson útvarpsstj. (1947)
6. – 10. sálmur: Séra Árni Sigurđsson (1948)
11. – 15. sálmur: Séra Sigurbjörn Einarsson (1946)
16. - 20. sálmur: Séra Eiríkur Helgason (1956)
21. – 25. sálmur: Jón Helgason prófessor (1969)
26. – 30. sálmur: Valbjörg Kristmundsdóttir (1974)
31. – 35. sálmur: Sverrir Kristjánsson sagnfr. (1975)
36. – 40. sálmur: Árni Kristjánsson tónlistarstjóri (1980)
41. - 45. sálmur: Ingibjörg Stephensen (1981)
46.- 50. sálmur: Séra Bolli Gústavsson (1992)

2011 25 skólanemar á aldrinum fjórtán til átján ára

Mynd: Ásdís Emilsdóttir Petersen ©RÚV 2006

©Ríkisútvarpiđ-Menningardeild 1998-2001