A­dragandi Brautry­jendur Landnßmi­ Nřtt samfÚlag N˙tÝminn



SamtÝmaheimildir
Fyrstu tv÷ ßrin
Jˇhann Briem

- FrÚttir frß Shawano
Stefßn Gu­mundsson

Bˇkmenntir
Sandy Bar
Guttormur Guttormsson

Vi­t÷l
Landnßmss÷gur
Gu­jˇn ┴rnason og fleiri

FrÚttir frß Shawano County
FrÚttapistill Stefßns Gu­mundssonar ˙r Framfara 1878

Stefßn ■essi Gu­mundsson var­ sÝ­ar ■ekktari undir nafninu Stephan G. Stephansson, en hann og fj÷lskylda hans voru Ý stˇra hˇpnum sem fˇr vestur frß Akureyri Ý ßg˙st 1873. Fyrst um sinn fÚkk hˇpurinn sem til Wisconsin fˇr margvÝsleg st÷rf nßlŠgt Staughton Ý Wisconsin, en 1874 nßmu ■au land Ý Shawano.

Framfari er ■egar b˙inn a­ flytja lesurum sÝnum dßlitlar frjettir ˙r flestum hjeru­um ■eim fyrir 'vestan haf', ■ar sem ═slendingar hafa numi­ l÷nd og teki­ sjer bˇlfestu. Ůa­ hefir enn enginn - svo jeg muni - minnst ß Shawano Countř; jeg dirfist ■vÝ a­ bi­ja ritstjˇrann a­ ljß ■essum fßu lÝnum r˙m Ý bla­i sÝnu; ■vÝ fyrst enginn annar hefst mßls, er jafngott ■ˇ jeg reyni a­ rj˙fa ■÷gnina. Bi­ jeg ■ß gˇ­f˙san lesara a­ afsaka, ■ˇ efni­ ver­i lÝti­ og illa sagt frß.

Hausti­ 1874 fluttu nokkrir ═slendingar hinga­, flestir fj÷lskyldumenn; ■eir tˇku hjer land og settust a­ Ý ■eirri von, a­ fleiri af l÷ndum ■eirra mundu me­ tÝmanum taka hjer b˙sta­ og eignast l÷nd og lausa aura. En Ý sta­ ■ess hafa n˙ 2 ■eirra flutt hje­an, sem ■ß tˇku sjer land til ßb˙­ar, en ■a­ hefir bŠst svo Ý skar­i­, a­ landeigenda-talan er jafnhß og me­ fyrsta; ■ar a­ auki hafa řmsir ungir og einhleypir Ýslenskir piltar leita­ sjer atvinnu hjer Ý skˇgunum, einkum ß vetrum, og hefir Ýslenskunni okkar Shawano-manna aukist afl vi­ ■a­.

Tala og eignir ═slendinga hjer mun vera eitthva­ ß ■essa lei­:

Fˇlkstala:
Sßlir 33. B˙endur 6.

Land:
„Fortyur“ 25(?). Yrktar ekrur 54.

B˙peningur:
Nautgripir 31. Hestar 5.
Kindur 25. SvÝn 4. HŠnsni 137.

M÷nnum ■ykir n˙, ef til vill, a­ vi­ h÷fum ekki geysa­ hjer ßfram me­ risafetum til au­s og allsnŠgta, og til ■ess Štlumst vjer ekki; en hitt ■ykjumst vi­ hafa sřnt og sanna­ me­ reynslunni a­ hjer fŠst allgott land, og ═slendingar geta bjargast, ß eintˇmu landi og ■a­ jafnvel skˇglandi, ■ˇ vei­iv÷tn vanti. Hjer eru enn miklar au­nir ˇnumdar, sem ˇ­um byggjast ■ˇ af „Skandin÷vum“ og Ůjˇ­verjum, sem ekki lßta skˇgana sigra ■ol sitt og ■rifna­. Ekki er lÝklegt, a­ ═slendingar taki hjer land fleiri en komnir eru, og er ■ß tvennt til fyrir ■ß, sem hjer eiga heima, anna­hvort a­ skrÝ­a undir verndarvŠng einhvers stˇrveldisins! AmerÝkana, Ůjˇ­verja e­ur Nor­manna, og gj÷rast ■eim a­ ÷llu lÝkir Ý or­um og athŠfi, e­ur flytjast hje­an eitthvert ■anga­, sem landar vorir hafa reist sjer bygg­ir og b˙, og eru fj÷lmennir fyrir. Ekki mßttu lßta ■jer ofbjˇ­a Framfari minn, ■ˇ jeg segi ■jer ■ß frjett, a­ vi­ landar hjer erum ram-„ka■ˇlskir“ Synodusmenn!

Fjˇr­a j˙lÝ nŠstli­inn komu saman allir ■eir ═slendingar, sem hjer eru, til a­ halda sjer frelsishßtÝ­ bandamanna. SÝra Pßll Ůorlßksson, hjelt t÷lu og skřr­i frß, hve miklu Š­ra hi­ kristilega frelsi vŠri hinu borgaralega frelsi, sem vi­ ■ˇ Šttum a­ ■akka Gu­i fyrir, a­ ekki vŠri takmarka­ hjer Ý ■essu landi af neinum einv÷ldum har­stjˇra. Menn skemmtu sjer eptir f÷ngum, og kv÷ddu „frelsisdaginn“ me­ f÷gnu­i.

Jeg hefi n˙ or­i­ margmßlli en jeg Štla­i mjer Ý upphafi; en af ■vÝ ■a­ ■ykir altjend fallegra a­ enda lesturinn me­ bŠn, ■ß ˇska jeg a­ lokum Framfara framfara og lesendum hans au­nu og alls gengis.

Rita­ Ý j˙lÝmßnu­i 1878.
Stefßn Gu­mundsson.


Efnisyfirlit Heimildir Tenglar Gestabˇk Pˇstur
Ritsjˇri:  Ritstjˇrar:  Vi­ar Hreinsson og Jˇn Karl Helgason
H÷fundur meginmßls:  Vi­ar Hreinsson
H÷nnun og samsetning:  Anna Melste­
Vefur c 1999 R┌V 1999