Brautryđjendur vestanhafs
Hinn 12. maí áriđ 1870 lögđu fjórir ćvintýramenn af stađ frá Eyrarbakka til Vesturheims. Ţeir komu til Quebec í
Kanda 18. eđa 19. júní. Ţađan héldu ţeir áfram og komu til Milwaukee í Bandaríkjunum 27. júní og nokkru
seinna til Washingtoneyjar á Michiganvatni ţar sem ţeir settust ađ
međal bćnda og fiskimanna. Á nćstu árum komu ţangađ fáeinir Íslendingar til viđbótar.
Áriđ 1872 fluttu
22 Íslendingar til Bandaríkjanna og Kanada. Fyrir 17 manna hópi fór Páll Ţorláksson, bóndasonur
og stúdent frá Stóru-Tjörnum í Suđur-Ţingeyjarsýslu. Ţorlákur Jónsson fađir hans hafđi hvatt hann til ađ fara
vestur um haf til náms frekar en til Kaupmannahafnar. Í hópnum voru ađallega Ţingeyingar og Sunnlendingar,
einn ţeirra var Haraldur bróđir Páls. Ţeir lögđu af stađ 13. júní frá Eyrarbakka til Liverpool og ţađan
til Quebec. Sumir fóru til Washington-eyjar en Páll, Haraldur, Jóhannes Arngrímsson og nokkrir ađrir
fóru til Milwaukee og fengu ţar vinnu, en Páll hóf guđfrćđinám. Ţrír fóru til Milwaukee frá
Akureyri og einn hélt til Boston. Eyfirđingurinn Sigtryggur Jónasson, tvítugur röskleikapiltur, fór einn síns liđs vestur um haf. Hann fékk vinnu í Ontario í Kanada
og grćddist nokkuđ fé. Páll
og Sigtryggur urđu helstu leiđtogar Íslendinga fyrstu árin, feđur
landnámsins í Bandaríkjunum og Kanada og báđir hvöttu landa sína til ađ flytjast vestur.

Auglýsing úr Framfara 1877.
Hugmyndin um vesturferđirnar hélt áfram ađ gerjast, ekki síst í Ţingeyjarsýslu. Veturinn 1872-73 funduđu
bćndur ţar, og voru Ţorlákur Jónsson og tveir ađrir kosnir til ađ ferđast um landiđ og vinna vesturferđum fylgi.
Um voriđ og sumariđ héldu nokkrir Íslendingar vestur. Ţeirra á međal voru kornungur landflótta ritstjóri og skáld,
Jón Ólafsson, og séra Jón Bjarnason sem varđ
trúarleiđtogi Íslendinganna í Kanada. Síđsumars fór loks stór hópur, um 160 manns, frá Akureyri um Skotland til Kanada,
eftir nokkuđ langa og ţreytandi biđ. Í hópnum voru mektugir
góđbćndur eins og Ţorlákur Jónsson, menntamenn og fjögur skáld sem urđu međal ţeirra merkustu í Vesturheimi,
Kristinn Stefánsson, Undína, Sigurđur Jón Jóhannesson og
Stephan G. Stephansson. Skrifađi Guđmundur Stefánsson, fađir Stephans G.,
forvitnilega lýsingu á ferđinni vestur.
Fyrstu árin virđist mikill
hluti vesturfaranna hafa veriđ framtakssamir einstaklingar sem vildu reyna eitthvađ nýtt. En ţegar á leiđ
og fargjöld lćkkuđu í verđi var meira um ađ fólk flytti til ađ flýja fátćkt og bág kjör. Voru ţess jafnvel
dćmi ađ sveitarstjórnir borguđu undir
sveitarómaga til ađ losna viđ ţá, eins og lýst er skemmtilega í smásögu
Gunnsteins Eyjólfssonar, Hvernig ég yfirbugađi
sveitarráđiđ. Fćstir vesturfarar voru veraldarvanir og ţess vegna voru ţeir auđveld bráđ misindismönnum og
svindlurum sem höfđu af ţeim fé. Og mörgum varđ hált á sollinum í Winnipeg.
|